Wat is een week?

door Fred de Koning

Wat is een week? Als iemand je die vraag stelt, denk je waarschijnlijk: gewoon... 7 dagen.
Maar zo simpel is het niet, want het begrip "week" is de laatste tijd een beetje veranderd. Dus laten we eens bij het begin beginnen:

Het verschijnsel "week" is een joodse uitvinding. De joden hebben dan ook het verschijnsel "rustdag" erbij in het leven geroepen. En dat was oorspronkelijk de sabbat (zaterdag).

Als je een jood vraagt, de dagen van de week op te noemen, zal hij beginnen met zondag en eindigen met zaterdag. Vraag je dat aan een christen, dan is de kans groot dat hij met maandag begint. En nu ga ik aantonen dat dat fout is...

Dat de uitvinder mag bepalen hoe iets in elkaar zit, is al één argument: de joden laten de week op zondag beginnen, dus daar horen we ons bij neer te leggen. Maar er zijn nog véél meer argumenten!

De weekdagen waren naar goden genoemd (in de tijd dat hemellichamen als goden werden beschouwd). De zon en de maan waren de belangrijkste. Verder hebben Wodan, Donar en Saturnus bijvoorbeeld model gestaan voor resp. woensdag, donderdag en zaterdag, om maar even iets te noemen. Hoe logisch zou het zijn om met de maan te beginnen, dan de minder belangrijke te noemen, om vervolgens met de zon te eindigen? Absoluut onlogisch, zou ik zeggen.

Er wordt wel eens van de "midweek" gesproken. Daar wordt altijd woensdag mee bedoeld. In het Duits is Mittwoch zelfs de officiële naam van woensdag. Wat is de middelste van 7 dagen? Juist: de vierde. Als woensdag de vierde dag is, welke is dan de eerste? Inderdaad: zondag!

En dan wil ik nog even het argument van de "maandag tot zondag" aanhang behandelen. Ze zeggen dat het weekend uit zaterdag en zondag bestaat, dus is zondag de laatste dag van de week. Maar de naam "weekend" stamt uit de tijd dat bijna iedereen nog op zaterdag werkte. De zaterdag was tot in de jaren '60 een halve werkdag. Daarna (de rest van de zaterdag) vierde men het einde van de week. Dat de zondag deel ging uitmaken van het weekend, is pas ontstaan toen de vrije zaterdag een algemeen verschijnsel werd.

Hoe komt het eigenlijk dat we "verschoven" zijn?

Oftewel: waarom bestaat er bij ons de vrije zondag, terwijl de joden een dag eerder vrij hebben? Dat is het gevolg van een vertaalfout.

Volgens de overlevering is Jezus op donderdagavond gevangen genomen en de volgende dag aan het kruis gehangen. Vervolgens vond men op de derde dag het lege graf, en dat was op de rustdag.
Bij het "uitrekenen" heeft men geredeneerd: Jezus is op donderdagavond gevangen genomen en de volgende dag (vrijdag) aan het kruis gehangen. Vervolgens vond men op de derde dag (zondag) het lege graf, en dat was op de rustdag.

De fout zat in het woord "donderdagavond". Joden laten de dag niet om middernacht beginnen, maar in de vooravond. Dat was bij de christenen vroeger ook zo; vandaar dat kerstavond (24 december) de avond voor kerstmis is (25 december), en Sinterklaasavond (5 december) de avond voor Sinterklaasdag (6 december). Met donderdagavond bedoelde men dus de avond voor donderdag, d.i. woensdagavond volgens onze huidige dagindeling. Jezus is dus op donderdag aan het kruis gehangen en op zaterdag vond men het lege graf. En zo zit dat!
Naar hoofdpagina "Fred de Koning"